Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Χαντ Γκαντιά

Εἶπε δὲ Μωυσῆς πρὸς τὸν λαόν· μνημονεύετε τὴν ἡμέραν ταύτην, ἐν ᾗ ἐξήλθετε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας· ἐν γὰρ χειρὶ κραταιᾷ ἐξήγαγεν ὑμᾶς Κύριος ἐντεῦθεν· καὶ οὐ βρωθήσεται ζύμη.
Έξοδος, ιγ' 3. 

Κάθε χρόνο στις 15 του μήνα Νισάν -σύμφωνα με το εβραϊκό ημερολόγιο- αρχίζει η εορτή του Πάσχα για τους Εβραίους, η οποία διαρκεί μία εβδομάδα ή οχτώ ημέρες. Σήμερα ολοκληρώνεται και κορυφώνεται ο εορτασμός και στο γεύμα συνηθίζεται να ψάλλεται το τραγούδι Χαντ Γκαντιά, το οποίο ανήκει στην κατηγορία των κλιμακωτών τραγουδιών. Το χαρακτηριστικό τους είναι ότι η πρώτη στροφή επαναλαμβάνεται με μία προσθήκη, στη συνέχεια επαναλαμβάνεται ξανά με μία νέα προσθήκη και σε κάθε επανάληψη γίνεται από μία προσθήκη λέξεων. 
Tο Χαντ Γκαντιά ξεκινά με το κατσίκι που ο πατέρας αγοράζει για δύο ζουζίμ. Όμως στη δεύτερη στροφή έρχεται η γάτα και τρώει το μικρό κατσίκι που ο πατέρας αγόρασε για δύο ζουζίμ. Στη συνέχεια ένας σκύλος δαγκώνει τη γάτα που τρώει το κατσίκι και οι στροφές αυξάνονται σε μέγεθος σε κάθε επανάληψη ώσπου στο τέλος έρχεται ο θεός που νικά τον άγγελο του θανάτου ο οποίος σκότωσε τον σφαγέα που έσφαξε το βόδι που ήπιε το νερό που έσβησε τη φωτιά η οποία έκαψε το ξύλο που χτύπησε το σκύλο που δάγκωσε τη γάτα που έφαγε το μικρό κατσίκι που ο πατέρας αγόρασε για δύο ζουζίμ. 
Το τραγούδι θυμίζει το ελληνικό "Ντίλι ντίλι", το οποίο είναι γνωστό ως παιδικό. Η διαφορά είναι ότι το εβραϊκό προορίζεται για μία θρησκευτική εορτή και πιστεύεται ότι συμβολίζει τις περιπέτειες της γης του Ισραήλ που γνώρισε πολλούς κατακτητές ή τις περιπέτειες της ψυχής του πιστού. 
Στις εκτελέσεις που ακολουθούν η πρώτη είναι στην αραμαϊκή και εβραϊκή, η δεύτερη στα αραβικά.